Minister Vogelaar (WWI) gaat haar collega van VWS harder achter de vodden zitten om de brandveiligheid van zorginstellingen te verbeteren. Dat beloofde ze tijdens een debat over brandveiligheid en bouwregelgeving gisteravond. Met name de situatie in verpleeghuizen is veelal bedroevend.
Lees hier mijn inbreng bij het algemeen overleg brandveiligheid:
Toezicht is: controleren of wettelijke regels nageleefd worden. Handhaving is: in gevallen waarbij geconstateerd wordt dat wettelijke regels niet nageleefd worden: een straf uitdelen. Een oeroude wet bij toezicht & handhaving luidt: naleving = pakkans * sanctie. Mensen en organisaties maken bij regels die ze niet (100%) geinternaliseerd hebben bewust of onbewust voortdurend de afweging: hoe groot is de kans dat ik tegen de lamp loop? En zo ja: welke sanctie hangt me dan boven het hoofd?
Toezicht en handhaving zijn mogelijk op grond van wettelijke bepalingen, maar voor complexere activiteiten verdient het aanbeveling om in de wet ook een vergunningplicht op te nemen, waarin de algemene wettelijke eisen voor een concrete situatie nader worden ingevuld. Daardoor weet de vergunninghouder precies waaraan hij zich te houden heeft en wordt ook het leven van de toezichthouder/handhaver een stuk eenvoudiger. Liberale partijen hebben een grondige hekel aan vergunningen: ze kosten de initiatiefnemer tijd en geld en zorgen voor een hoop gezeur. Een van de doelstellingen van het MDW-programma (“Markwerking Deregulering Wetgeving”), ingezet in de jaren 90, was het terugdringen van het aantal vergunningplichtige activiteiten. Remi Poppe voelde destijds al haarfijn aan waar dat toe zou leiden.
Ik vind toezicht & handhaving een van de meest verwaarloosde -soms zelfs: geminachte- taken van de overheid. Dat heeft te maken met de jarenlange veldtocht van (neo)liberalen tegen “regelzucht van de overheid”. Te veel mensen gaan zonder veel nadenken mee in dit frame. Natuurlijk: ieder zinnig mens moet ernaar streven om zaken zo simpel mogelijk te regelen. Maar tegelijkertijd hebben de tien landen die wereldwijd het hoogst scoren op de meetlat van geluk héél veel wetgeving. Die zorgt voor rechtszekerheid, rechtsgelijkheid en beschermt alles wat zwak is. Als je die zaken belangrijk vindt moet je ook zorgen dat die regels nageleefd worden. En niet voortdurend de kaasschaaf halen over alle publieke organen die zich met handhaving bezig houden. Of handhaving vervangen door gedogen of zelfregulering. Of -ja het is echt gebeurd- een inspectievakantie aankondigen.
De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid bracht in 2013 het advies Toezien op publieke belangen uit. Daarin worden veel verstandige dingen gezegd over dit thema.
Artikelen (meest recent: bovenaan)
25 mei 2025 Toezicht en handhaving door de overheid: vaak om te huilen
27 maart 2014 Fundamentele herziening Bouwbesluit, privatisering handhaving
30 januari 2014 Stofvrij werken op de bouwplaats
15 december 2013 Crowd Legislation
26 november 2013 Veiligheid windturbines
24 november 2013 Waarom een APK voor woninginstallaties?
9 september 2013 Toezien op publieke belangen
26 december 2012 We gaan erover of we gaan er niet over
9 december 2012 Bundel toezicht gebouwen in Bouwpolitie
22 juni 2012 Wet basisnet: SP-voorstellen aangenomen
8 juni 2012 Omgevingsloket Online uitbreiden met handhavingsinformatie
16 april 2012 meldingsplicht asbestsaneringen kan veel eenvoudiger
5 april 2012 Omgevingswet gebaseerd op vertrouwen
6 maart 2012 Teleurstellend antwoorden Opstelten over vervolging Eternit-top
28 november 2011 Adviseren aan dit kabinet is een vorm van evenwichtskunst
21 september 2011 Citaat van de dag
18 juli 2011 Zonnekoning Almere wil “Overbodige regeltjes” afschaffen, allen bij particulier opdrachtgeverschap
26 mei 2011 Omrin: handhaven s.v.p.
15 januari 2011 Nog steeds veel slachtoffers door giftige gassen in containers
5 januari 2011 Brand Chemie-Pack Moerdijk
17 november 2010 Trend: belangenverstrengeling bij de overheid
12 november 2010 Atsma en de automatische vergunning
26 oktober 2010 voorkruipzorg: nu ook bij vergunningverlening
8 oktober 2010 Inspectie toch maar liever niet op vakantie?
1 oktober 2010 Inspectievakantie
21 mei 2010 Bingo!
21 januari 2010 racen zonder (voor)zorgen
14 januari 2010 “Modernisering geluidbeleid” institutionaliseert belangenverstrengeling Verkeer & Waterstraat
12 november 2009 Stinkende scholen en levensgevaarlijke studentenkamers
26 augustus 2009 Cramer: 9% ernstig gehinderden geen probleem
29 juni 2009 Westerpark: aanschrijven voor energiebesparing
26 maart 2009 Legionella in woningen snelgroeiend probleem
1 februari 2009 Collectief straffen: niet doen!
13 november 2008 Waterveiligheid
26 oktober 2008 Makelaars en taxateurs
13 september 2008 Pak huisjesmelkers aan
3 januari 2008 Onderzoeken VROM: veiligheid woninginstallaties bedroevend
12 oktober 2007 Trouw: kamerhuren nog steeds te hoog
1 maart 2007 Friesland wingewest?
1 maart 2007 Aanpak ontduiking jaarverslagplicht bedrijven schiet niet op
In het Bouwbesluit (per 1-1-2024 Besluit Bouwwerken Leefomgeving BBL) zijn de wettelijke eisen vastgelegd waaraan bouwwerken in Nederland moeten voldoen. In dit dossier vind je alle artikelen uit mijn blog over bouwregelgeving én de handhaving ervan. Papier is immers geduldig. Daarnaast vind je ook een aantal artikelen over verwante onderwerpen, zoals NEN-normen, EPC, energielabel, brandveiligheid. In de tijd dat ik SP-woordvoerder bouwregelgeving was in de Tweede Kamer (2006-2014) was de politieke hoofdstroom: minder regels, minder handhaving. Dan roei je tegen de stroom op als je de regelgeving juist wil verbeteren. Dat lees je wel terug in de artikelen uit die periode.
Paulus Jansen 