Categorie: Geen categorie

Meten met vier maten

[column voor http://www.tlokb.nl d.d. 2nov2026]

Het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) stelt wettelijke eisen aan de kwaliteit van bouwwerken. Die eisen borgen de ondergrenzen bij constructieve veiligheid en brandveiligheid, gezondheid, functionele kwaliteit en duurzaamheid. Maar iedere eis die iets voorstelt drijft de bouwkosten op. Dat zorgt voor weerstand, met name als de partij die de rekening betaalt niet de vruchten plukt in de vorm van extra veiligheid, extra comfort, een gezonder binnenklimaat, langere levensduur of een lagere energierekening. Een ontwikkelaar van koopwoningen of een belegger in huurwoningen weet dat kopers en huurders gevoelig zijn voor de prijs en niet altijd zicht hebben op de gevolgen van lagere kwaliteit voor hun veiligheid, hun gezondheid of de woonlasten. Dus komt er uit deze hoek vaak weerstand tegen nieuwe eisen in het Bbl, ook als die evident in het belang zijn van de eindgebruiker.

Lees verder “Meten met vier maten”

Er is geen woningnood. Maar wel een wooncrisis.

Ik schreef dit artikel in februari 2020; zes jaar later, op de dag voor het Woonprotest in Amsterdam, is mijn analyse ongewijzigd, behalve dat het CBS door een andere manier van tellen nu 53m2 woonruimte per Nederlander telt.

Als “een tekort aan woonruimte” de definitie van woningnood is, dan hebben we in Nederland geen woningnood. Sterker nog: we zwemmen in de woonruimte. Per Nederlander is gemiddeld 65m2 woonruimte beschikbaar. Een huishouden met twee kinderen heeft dan -gemiddeld- 260m2 woonruimte. Dat zijn twee rijtjeshuizen! Gelooft u me niet? Deze cijfers komen uit het CBS onderzoek ‘Woonoppervlakte huishoudens’ (juni 2018). Zelfs in Amsterdam, waar de wooncrisis maximaal woedt, heb je per persoon nog 48m2 tot je beschikking. Bouwen-bouwen-bouwen is dan ook niet de oplossing voor onze problemen op de woningmarkt. Wat zijn dan wél de oorzaken van de wooncrisis? In essentie zijn dat er vijf.

Lees verder “Er is geen woningnood. Maar wel een wooncrisis.”

Meer decentrale elektriciteitsproductie: beste bescherming tegen terrorische dreiging

Sinds de publicatie van Met een kilo semtex leg je heel Nederland een maand plat is de interesse voor de beveiliging en bescherming van onze energievoorziening sterk toegenomen. De praktijk van de oorlog in de Oekraïne en het stijgend aantal incidenten met hybride oorlogvoering in West-Europa geven daar ook alle aanleiding toe. Zonder energie valt alles stil. Niet voor een paar dagen, maar langdurig. Daartegen zullen noodpakketten -of ze nu drie of acht dagen moeten overbruggen- weinig helpen. Opmerkelijk genoeg richten beleidsmakers en deskundigen hun aandacht tot dusver vooral op reactieve maatregelen, zoals de bescherming tegen cyberaanvallen, bewaking van schakelstations, bescherming tegen aanvallen door middel van drones e.d. Dat mag nodig zijn, maar verandert niets aan de aantrekkelijkheid van onze energie infrastructuur als doelwit.

Meer decentrale duurzame elektriciteitsproductie in de juiste mix van zon en wind, aangevuld met backupvoorzieningen in de vorm van WKK, gascentrales en batterijopslag slaat twee vliegen in één klap en is nog relatief goedkoop ook.
Lees verder “Meer decentrale elektriciteitsproductie: beste bescherming tegen terrorische dreiging”

Koolmonoxide: het gaat -iets-beter

Vanaf 2008 schreef ik regelmatig over mijn pogingen om het risico van koolmonoxidevergiftiging terug te dringen. CO-vergiftiging ontstaat vooral door problemen met gasverbrandingstoestellen: CV-ketels, geisers, gaskachels. Maar ook bij brand en calamiteiten bij industriële processen komen regelmatig mensen door CO-vergiftiging om het leven. Zeventien jaar later is er wat vooruitgang geboekt, maar ben ik er -als bestuurslid van de Toelatingsorganisatie kwaliteitsborging Bouw– nog steeds mee bezig.

Met deze sticker op je CV-ketel is er een gecertificeerd installateur aan de slag geweest
Lees verder “Koolmonoxide: het gaat -iets-beter”

De nieuwe pikorde

In een vrije markteconomie zonder sturing op grondeigendom bepaalt de opbrengst per m2 welke partij een locatie kan (her)ontwikkelen. In het verre verleden stonden “de rijken” bovenaan de pikorde. Zij woonden aan de boulevard of de gracht, terwijl het gepeupel tubercoluse kreeg in de sloppen. In het moderne kapitalisme zijn de institutionele rijken te vinden op de plekken waar de opbrengst per m2 het hoogste is. Soms door de huisvesting van de minst betaalkrachtige groepen.

Stond je bovenaan de apenrots dan woonde je vroeger aan de Herengracht (Huis Bartolotti)
Lees verder “De nieuwe pikorde”

Onderhoud je CV-ketel

Sinds vijf jaar werk ik een dag per week bij de Toelatingsorganisatie Kwaliteitsborging Bouw (TloKB). De TloKB controleert of het toezicht op bouwprojecten aan de wettelijke kwaliteit voldoet. Nu alleen nog voor relatief simpele nieuwbouwprojecten (“gevolgklasse 1” voor de liefhebbers), maar in de toekomst ook voor complexe bouwprojecten en renovaties. We hebben nog een paar andere toezichthoudende taken, zoals op de kwaliteit van installateurs die onderhoud doen aan gasverbrandingsinstallaties. Daarmee verklein je het risico op koolmonoxidevergiftiging, ontploffingen en branden. Sinds 2023 mag dat onderhoud alleen nog gedaan worden door goed opgeleide (“gecertificeerde”) installateurs.

Een erkend installateur plakt na onderhoud van je CV-ketel deze CO-vrij sticker. Doet hij dat niet dan heb je waarschijnlijk te maken met een beunhaas. Meld dat bij de gemeente, die kan daartegen optreden.
Lees verder “Onderhoud je CV-ketel”

Toezicht en handhaving door de overheid: vaak om te huilen

De overheid is (eind)verantwoordelijk voor een behoorlijk functionerend toezicht en handhaving van onze wetgeving. De praktijk is dat overheden daar niet sterk in zijn. Deels omdat het laag scoort in de belangstelling van volksvertegenwoordigers. Deels doordat overheden dubbele petten op hebben. En tenslotte speelt ook een gebrek aan innovatie in het toezicht- en handhavingsbeleid een rol, waardoor nieuwe vormen van strategisch gedrag onbestraft blijven.

Lees verder “Toezicht en handhaving door de overheid: vaak om te huilen”

Kosten verlagen levert meer op dan -incidenteel- huur bevriezen

Het kabinet heeft bij de voorjaarsnota besloten om de huurverhoging in de sociale huur voor twee jaar af te blazen. De rekening daarvan wordt neergelegd bij de woningcorporaties. En uiteindelijk bij de huurders en woningzoekenden zelf, in de vorm van minder nieuwbouw, minder onderhoud en verduurzaming. Dat is de facto het verder slopen van de sector die na 1901 de kwaliteit van de Nederlandse woningvoorraad op peil gebracht heeft.

Gezien de huidige (urgente) vraag op de woningmarkt en de samenstelling van de bestaande woningvoorraad hoort de eengezinswoning voor nieuwbouw in het museum thuis.
Lees verder “Kosten verlagen levert meer op dan -incidenteel- huur bevriezen”

CPB: Kwalitatief goede fietsinfra loont

Ik nam afgelopen week deel aan een kennissessie van CROW, naar aanleiding van een recent onderzoek van het Centraal Plan Bureau, gepubliceerd in december 2024 Cycling Cities: Mode choice, car congestion and urban structure. Het CPB onderzocht de effectiviteit van de aanleg van vrijliggende fietspaden. Gaan mensen daardoor meer fietsen, stappen ze over van de auto naar de fiets en gaan ze misschien ook dichter bij hun werk wonen? Het antwoord: 3 x JA.

Mijn favoriete vrijliggend fietspad in het buitengebied
Lees verder “CPB: Kwalitatief goede fietsinfra loont”

Stop de dure kippenhokken!

(oorspronkelijk geplaatst in NUL20, 30 september 2020)

Hoe lang geleden is de trend begonnen? Ik denk een jaar of 25 geleden. Inmiddels is het mini-appartement het troetelproject van de belegger in grootstedelijke omgeving. Zowel bij nieuwbouw, transformatie als woningsplitsing zijn “zelfstandige woningen” die deze naam nauwelijks waard zijn aan een spectaculaire opmars bezig. Opvallend is ook dat er geen bodem lijkt te zitten in het woonoppervlak van deze tiny houses. Waren ze in het begin 25-35m2 groot, tegenwoordig kom je eenheden kleiner dan 20m2 tegen. Kijk je over de grenzen dan worden in Singapore woningen van nog geen 6m2 aangeboden.

Place2B, flexwoningen van 20m2 van de corporaties Mitros en Portaal (Utrecht)
Lees verder “Stop de dure kippenhokken!”