privatisering – Paulus Jansen

DBFM: tijd voor een evaluatie

Rond 2010 was het uitbesteden van projectontwikkeling en investeringen voor grote overheidsprojecten helemaal sexy: de toenmalige PvdA-voorman en minister van Financiën Wouter Bos was er dol op. De favoriete constructie was DBFMO: Design-Build-Finance-Maintain-Operate. Sorry: alles gaat in het Engels in dat wereldje. In normaal Nederlands komt het erop neer dat het ontwerp, de bouw, de financiering, het onderhoud en de bedrijfsvoering over een flinke looptijd (meestal 20 tot 30 jaar) uitbesteed wordt bij een private partij. De overheid betaalt in de vorm van een vaste, al dan niet geindexeerde vergoeding per jaar of een bedrag dat afhankelijk is van de geleverde prestatie. Je zou het kunnen vergelijken met private lease van een auto. Is zo’n constructie handig voor grote publieke projecten als infrastructuur, waterzuiveringen of kantoorgebouwen? Vijftien jaar later valt dat tegen.

AWZI Hourust (Den Haag) was in 2007 een van de afvalwaterzuiveringen die via een DBFMO contract werden uitbesteed aan Delfluent/Veolia (foto: Hoogheemraadschap Delfland)

Lees verder

Funda: cashcow en twistappel

Het Financiële Dagblad berichtte gisteren (Makelaars komen in opstand tegen nieuw verdienmodel Funda) over een opstand van 19 van de 27 NVM afdelingen tegen de nieuwe koers van Funda. Die gaat gepaard met tariefsverhogingen tot 100% en een aantal andere commerciële koerswijzigingen, vermoedelijk onder druk van grootaandeelhouder General Atlantic.

Funda zorgde voor een transparant koopwoningaanbod, maar ontwikkelde zich door zijn monopoliepositie ook tot een gouden verdienmodel

Lees verder

Vroeger was alles beter. Toch?

Sinds april 2022 ben ik een van de drie bestuursleden van de Toelatingsorganisatie Kwaliteitsborging Bouw (TloKB). Dat is de publieke waakhond bij het geprivatiseerde toezicht in de bouw, ingevoerd per 1 januari 2024. Voorlopig alleen voor eenvoudige nieuwbouw projecten (gevolgklasse 1 BBL/Bouwbesluit). Dat stuit bij de oude toezichthouder (bouw- en woningtoezicht gemeenten) op veel kritiek, zo blijkt uit een recente enquete van Binnenlands Bestuur. Lees hier mijn reactie op de enquete in BB van gisteren. Omdat deze reactie wat ingekort moest worden vind je hieronder de volledige tekst.

Dak en zijwanden van sporthal Hal22 in Utrecht stortten op 7 januari 2026 gedeeltelijk in na stevige sneeuwval. De hal was pas recent (2023) opgeleverd.

Lees verder

“De vrije markt doet zijn werk”. Pardon?

In het februarinummer van Eigen Huis Magazine is onder deze kop een beschouwing opgenomen over de werking van de energiemarkt. Aanleiding zijn de huidige extreme prijzen voor elektriciteit, gas en warmte. Reden genoeg voor een consumentenorganisatie om eens kritisch te kijken naar de marktordening. Nou nee dus.

Een van de weinige voorbeelden van een vrije markt die zonder (al te veel) overheidsbemoeienis zijn werk kan doen.

Lees verder

Energie in staatshanden: prima idee

Nu de energieprijzen door het dak gaan en energiebedrijven die opportunistisch inkochten door het ijs zakken is het logisch dat de privatisering van de Nederlandse energieproductie- en leveringsbedrijven nog eens tegen het licht gehouden wordt. Lilian Marijnissen pleit voor een (her)nationalisatie van de bedrijven die de afgelopen twee decennia door provincies en gemeenten in de uitverkoop werden gedaan. Is dat nostalgie of een reële optie? Volgens mij het laatste.

Lees verder

Liberalisering Telecomsector een succes? Winterswijk weet wel beter!

De voorstanders van de uitverkoop van de publieke sector hebben de laatste tijd wat tegenwind. Een onderzoekscommissie van de Eerste Kamer was uiterst kritisch over de privatiseringen van de laatste decennia. VVD en D66 verdedigen zich met het ‘succesverhaal’ van de opsplitsing en verkoop van de PTT en de liberalisering van de telecomsector. Daar valt heel veel op af te dingen. Dat zie je bijvoorbeeld in krimpregio’s als NO Groningen en de Achterhoek.

in stedelijke regio’s (hier: Amersfoort) is de aanleg van glasvezelnetwerken lucratief, maar het buitengebied laten de commerciële partijen links liggen.

Lees verder “Liberalisering Telecomsector een succes? Winterswijk weet wel beter!”

“Buitenlandse belegger ontdekt huurwoning”

Zo luidde de kop boven een artikel in de Cobouw van vandaag, met als onderkop “beleggers willen meer dan €1 miljard investeren”. Speciaal voor PvdA-leden als @JacquesMonasch en @HerbertKuiling , die enthousiast zijn over deze ontwikkeling, deed ik een greep in mijn archief van een werkbezoek aan Berlijn twee en een half jaar geleden. Met onder meer: Jacques Monasch

Ulrich Ropertz (DMB) deed een boekje open over de gevolgen van verkoop huurwoningen aan beleggers

Lees verder ““Buitenlandse belegger ontdekt huurwoning””

modernisering zuiveringsheffing: hoe houden we de afhakers binnenboord?

In heel Nederland zijn de afgelopen 40 jaren afvalwater zuiveringsinstallaties (RWZI’s) gebouwd. Eerst door de provincies, later door de waterschappen. Bekostigd uit de zuiveringsheffing van de waterschappen, opgebracht door de huishoudens en de bedrijven. Maar ho: dat zijn wel steeds minder bedrijven. De afgelopen tien jaar zijn 1,8 miljoen vervuilingseenheden (VE’s) aan afvalwater afgekoppeld van de publieke zuiveringen, omdat de bedrijven de zuivering in eigen hand nemen. Is dat een positieve ontwikkeling?

publieke waterzuiveringen (afgebeeld: Beemster) vergen grote investeringen. Die worden ondermijnd door afhakers.

Lees verder “modernisering zuiveringsheffing: hoe houden we de afhakers binnenboord?”

Splitsingswet: werkt het een beetje?

Met steun van CDA, PvdA, GL, D66 en CU heb ik vandaag een aantal vragen voorgelegd aan minister Kamp, naar aanleiding van de uitspraak van het Europese Hof van Justitie over de rechtmatigheid van de Splitsingswet. Dat was een tussenstap in een rechtszaak van Eneco en Delta tegen de Nederlandse Staat, waarover de Hoge Raad volgend jaar uitspraak zal doen.

de Splitsingswet vormde de opmaat naar de privatisering van Essent en NUON in 2009

Lees verder “Splitsingswet: werkt het een beetje?”

Gedwongen splitsing energiebedrijven: waarom eigenlijk?

In 2006 werden de Nederlandse energiebedrijven via de Wet Onafhankelijk Netbeheer (Splitsingswet) gedwongen om hun elektriciteits- en gasnetwerken af te splitsen. De wet was een compromis tussen VVD/D66 en PvdA. VVD/D66 waren al jaren voorstander van de privatisering van de regionale energiebedrijven. De netwerken waren echter een natuurlijk monopolie, de PvdA wilde dat in publieke handen houden. De Splitsingswet maakte de verkoop van Essent en NUON mogelijk.

Lees verder “Gedwongen splitsing energiebedrijven: waarom eigenlijk?”