Jarenlang had ik op nvm.nl een strijdcolumn met Betty de Boer, woordvoerder wonen van de VVD. Sinds de verkiezingen van september jl. is zij opgevolgd door Barbara Visser. Met ingang van deze week zetten we de traditie van de strijdcolumn SP-VVD voort, te beginnen met een door mij aangedragen thema: de klassenhypotheek.
Samen met Pauline Bieringa (Bank Nederlandse Gemeenten) en @BartKroesbergen (More For You) deed ik gisteren de aftrap voor een debat van de bouwbranche over het thema ‘Herstel de woningmarkt: wat kunnen de bouwwereld en het kabinet doen?’
hoewel de rijen tegenwoordig virtueel zijn groeit de vraag naar huurwoningen explosief, terwijl 250.000 koopwoningen aan de straatstenen niet te slijten zijn.
Lees verder “Meer huurwoningen: zegen voor de woningzoekende, goed voor de bouwsector!”
dubbelcolumn voor de NVM d.d. 7 mei 2012
Beste Betty, Ik hoor dat Mark Rutte en Jan Kees de Jager op Koninginnedag een feestelijke rondvaart door de Amsterdamse grachten gemaakt hebben. Volgens de Telegraaf een ware triomftocht voor de wegbereiders van de Kunduz-coalitie.
Lees verder “Jansen vs De Boer: de Kunduzcoalitie en de woningmarkt”
De woningmarkt zit op slot, daar is iedereen het over eens. Dat is de schuld van VVD, CDA en PVV, die in het regeerakkoord een taboe op hervormingen vastlegden. Daar is bijna iedereen het over eens. Na alle voorstellen van adviescolleges, wetenschappers en politieke partijen (waaronder de SP) komen nu 22 economen met zes voorstellen om de woningmarkt te hervormen. Je kan zien dat de voorstellen bedacht zijn door economen, niet door volkshuisvesters.
Lees verder “22 economen hervormen de woningmarkt, maar meten nog steeds met twee maten”
Vandaag begon ik aan een kort werkbezoek aan Berlijn, samen met een aantal andere woordvoerders wonen uit de Tweede Kamer, Aedes en de Vereniging Eigen Huis. De gepensioneerde directeur van het voormalige gemeentelijke woningbedrijf Hans Jörg Duvigneau gaf direct na onze aankomst een introductie van het Duitse huisvestingsbeleid.
Lees verder “Coöperaties interessant alternatief voor corporaties”
dubbelcolumn nvm.nl d.d. 6 juni 2011
Beste Paulus, Binnenkort hebben we met een deel van de vaste Kamercommissie een werkbezoek aan Berlijn. Ik heb dit geïnitieerd omdat het goed is eens te kijken hoe de woningmarkt in Duitsland in elkaar zit. Belangrijkste drijfveer is echter de volgende. In Duitsland heeft men private investeerders toegelaten in het corporatiebestel. De doelstelling, de huisvesting van huishoudens met lagere inkomens, is niet komen te vervallen. Integendeel. Ik vind dit een interessante gedachte en om de volgende redenen.
Huizenbezitters houden gemiddeld lang niet zoveel over aan hun investering als verondersteld en lopen zelfs een flinke kans op verlies, als ze hun aan- en verkoop niet goed timen. Dat concluderen de Economen Wenli Li (Federal Reserve) en Fang Yang (State University Ney York) in hun studie American Dream or American Obsession? The economic Benefits and Costs of Homeownership
dubbelcolumn nvm.nl, 18 oktober
Beste Betty,
Zolang er schaarste is op de woningmarkt zullen er mensen zijn die daar misbruik van maken. Een nieuwe variant op dit thema is het fenomeen particuliere erfpacht, dat de laatste jaren vooral in Amsterdam de kop opsteekt.
Erfpacht is een liberale uitvinding (mr. M.W.F. Treub), al hebben veel VVD-ers er inmiddels een broertje dood aan. Wat mij betreft is er niets mis mee als gemeenten proberen om door middel van erfpachtconstructies grondspeculanten de pas af te snijden. Je moet wel uitkijken dat ze zich niet zelf als speculanten gaan gedragen. In 2000 startte de SP in Utrecht een zeer succesvolle campagne, toen de tienjaarlijkse canonherziening gepaard ging met een tariefstijging van 74 procent. Resultaat van de actie was dat de canonstijging in Utrecht nu gekoppeld is aan de wettelijke huurstijging. Ook kan iedereen die dat wil de periodieke canonbetaling nu afkopen tegen redelijke voorwaarden.
De particuliere bedrijven die in Amsterdam grond in erfpacht aanbieden hoeven zich echter niets gelegen te laten liggen aan enige vorm van democratische controle of verantwoording, zoals gemeentebestuurders wel moeten. Ze maken gebruik van de complexiteit van erfpacht, waardoor dit product voor een particulier volkomen ondoorgrondelijk is. Bij gemeentelijk erfpacht kan je nog vertrouwen op de aanwezigheid van checks & balances in de contracten, bij particuliere aanbieders zijn die er niet. Dat zet de deur open voor enorme canonverhogingen in de toekomst. In de volksmond heet dat zakkenvullerij.
Dat de banken inmiddels kopschuw zijn om bij deze hypotheekvormen krediet te verstrekken lijkt me niet meer dan logisch. Dat de gemeente Amsterdam bewoners die al met dergelijke constructies opgescheept zitten wil helpen lijkt me sympathiek.
Ik snap dan ook niet dat iij in schriftelijke vragen aan de minister van Wonen jouw pijlen niet richt op de echte zakkenvullers -de bedenkers van dit soort constructies- maar op de banken en de gemeente. Wat mij betreft is de enige echte oplossing om het probleem aan te pakken het paal en perk stellen aan het hanteren van fantasievoorwaarden voor erfpachtconstructies. Kunnen we op dat punt geen zaken doen met de VVD?
groet, Paulus
Beste Paulus,
Over zakkenvullerij gesproken, het is juist heel vaak de gemeente die als contractpartner de canon exorbitant verhoogt. Des te opmerkelijker nu dergelijke gemeenten – Amsterdam en Groningen zijn daarvan voorbeelden – hiermee ook mensen treft die niet rijk zijn en noodgedwongen moeten verhuizen. Zij worden dubbel gepakt omdat hun woning minder waard is geworden door die hoge canon. Dus hoe zit het met de checks & balances van de gemeenteraad in dit geval?
De manier om paal en perk te stellen aan het hanteren van fantasievoorwaarden voor erfpachtcontructies is door ondertoezichtstelling bij de AFM. En ach, als gemeenten volgens de SP wel eerlijke voorwaarden stellen, dan is toezicht hierop door de AFM toch ook geen probleem?
Groet, Betty
Vandaag start de internetsite van de Nederlandse Vereniging van Makelaars met een dubbel-column over de woningmarkt, waarbij ik wekelijks in de clinch ga met mijn VVD-collega Betty de Boer. De ene week deelt Betty uit en reageer ik, de andere week zijn de rollen omgekeerd.
“In Duitsland wordt veel gehuurd, is de woningmarkt ontspannen en heeft de crisis waarschijnlijk het minste effect. De Duitse overheid heeft dan ook de minste crisismaatregelen getroffen. Heel anders dan Ierland of Spanje. Dat zijn landen met een liberale markt, die zaken veelal op z’n beloop hebben gelaten. Daar komt de crisis veel harder aan en loopt het overheidstekort nu veel harder op.”
(Kees Dol, onderzoeker OTB Delft in de Cobouw van 2 juni 2010)
Kijk: daarom maak ik me zo’n zorgen als de VVD en de PVV de economische koers van Nederland gaan bepalen!
Paulus Jansen 