Wandelen in je achtertuin

Ik woon in Utrecht-Lunetten, dus Houten en Culemborg liggen bij mij om de hoek. Bij een rondje op de racefiets heb ik ieder binnenweggetje in dat gebied al 100 keer gefietst. Maar te voet krijg je letterlijk een inkijkje in de binnenkant van dit poldergebied, dat vroeger een belangrijke schakel vormde in de Hollandse Waterlinie. Ik liep de NS wandeling van Houten Castellum naar Culemborg (17km).

de wandeling voert door een waterrijk gebied
De Schalkwijkse Wetering zorgt ervoor dat iedereen droge voeten houdt in de polder. Je kan kano’s huren in het nabijgelegen fort
Het Verdronken Bos
De kerktoren van Schalkwijk duikt bijna de hele wandeling op in je ooghoeken
Het inundatiekanaal werd vroeger gebruikt om het gebied onder water te zetten bij dreiging van oorlog
Het Werk aan de Korte Uitweg was samen met Fort Honswijk een schakel in de verdediging van de Noordelijke Lek oever. Nu is het een natuurkampeerterrein met horecavoorziening
In de zomer loopt de wandeling vanaf fort Honswijk door de uiterwaarden van de Lek. De Lekdijk zelf is in de weekends helaas vergeven van de motoren en cabrio’s
Het Liniepontje is een schakel in zowel de fiets- als de wandelroutes langs de Hollandse Waterlinie. Het pendelt ’s zomers op en neer tussen Fort Everdingen, Werk aan het Spoel en Werk aan de Groeneweg.
De spoordijk bij Culemborg. Het spoortraject Utrecht-Den Bosch kruist de Lek, Waal en Maas met schitterende uitzichten. Met 4 sprinters/uur vanuit Utrecht en 4/2 vanuit Den Bosch is deze NS-wandeling prima bereikbaar.

Voor degenen die wat minder ver willen lopen of méér tijd willen steken in het bekijken van het werelderfgoed van de Hollandse Waterlinie: je kan vanuit Culemborg ook een rondje lopen via het Werk aan het Spoel, Fort Everdingen, Fort Honswijk, Werk aan de Korte Uitweg, Lunet aan de Snel en Werk aan de Groeneweg. Check wel vooraf of het Liniepontje vaart, want dat heb je twee keer nodig nodig om de Lek over te steken.

Mooie & veilige fiets- en wandelroutes: onbetaalbaar

Ik ben net terug van 1500km fietsen (en 50km wandelen) langs de Bretonse kust (Velomaritime/ Eurovelo4, veloroute Littoral en wat verbindingsroutes door het binnenland). Een vakantiebesteding die ik iedereen kan aanraden, want fietsend en wandelend ervaar je het landschap oneindig veel beter dan vanuit de auto. En hoewel het bepaald niet droog bleef en de temperatuur maar niet tot zomerse hoogte wilde stijgen stond dat een mooie vakantie niet in de weg.

De veloroute Littoral kronkelt langs de zuid- en westkust van Bretagne

Omdat ik voorzitter ben van het Fietsplatform (in Nederland de landelijk beheerder van het Fietsknooppuntennetwerk en de LF-routes) kijk ik in het buitenland met extra belangstelling naar de problemen die onze zusterorganisaties daar tegenkomen bij het ontwikkelen van routes en de oplossingen (soms “oplossingen”) die bedacht worden voor die problemen. Veel van die problemen hebben te maken met onnadenkendheid en opportunisme van overheden in de omgang met de publieke ruimte: met name slecht ruimtelijk en mobiliteitsbeleid en de verkoop van gronden die achteraf cruciaal blijken bij de ontwikkeling van fiets- en wandelnetwerken. Maar ook als een route er al was geldt vaak het recht van de sterkste: bij de aanleg van die autoweg of dat bedrijventerrein komen de belangenbehartigers van fietser en wandelaar vaak pas in beeld als de kaarten al geschud zijn.

Eerst het goede nieuws: in Frankrijk is de afgelopen 25 jaar door regionale overheden -vaak met Europese subsidie- flink geïnvesteerd in verkeersvrije recreatieve fietsroutes die gebruik maken van jaagpaden langs kanaaltjes en voormalige spoortracées: de voies vertes. Frankrijk had natuurlijk al een groot netwerk van rustige binnenwegen, maar daar moet je vaak flink klimmen. De voies vertes mikken op de senioren of het gezin met kinderen die het wat rustiger aan willen doen en veel belang hechten aan een (verkeers)veilige route.

De fietsroute Velodyssee loopt in Bretagne voor bijna 100% over voies vertes, hier over het jaagpad langs het kanaal van Nantes naar Brest bij Josselin
de Veloroute Maritime maakt bij Lermeleu gebruik van het tracé van een oude lokaalspoorlijn, inclusief een aantal gerestaureerde viaducten

Het is dan wel zaak om de jaagpaden van oude kanalen en voormalige spoorlijnen in publiek bezit te houden en de route planologisch te beschermen. Of op zijn minst een recht van overpad te vestigen bij verkoop.

Omlopen langs de GR34 op het Ile de Groix wegens verkoop grond zonder regeling recht van overpad

Doe je dat niet dan zal de private partij die de grond koopt in no-time een hek of schutting plaatsen -of erger nog de route bebouwen – waarna de fietser en de wandelaar het nakijken hebben.

schitterende fietsroute langs het riviertje de Vire, ruw onderbroken na de verkoop van een voormalige watermolen. Fietsers moeten na een klim van 15% een kilometer omfietsen.

Kleine gemeenten in het landelijk gebied van Frankrijk hebben vaak niet de kennis en kracht om strategisch ruimtelijk beleid te voeren. Ze staan vaak ook onder druk van lokale bedrijven en particulieren die “iets willen”. Als dat je buurman is zeg je niet zo snel nee.

In Nederland werkt dat niet anders. Het is dus hard nodig dat Rijk en provincies wat meer kaders gaan stellen aan ruimtelijke ontwikkelingen in het buitengebied. Liefst in samenhang met een duurzamer beleid op het gebied van landbouw, mobiliteit, waterveiligheid en toerisme/recreatie.

Zie ook:

Groen; onderschatte kwaliteitsfactor bij fietsroutes

Het nieuwe 30: buiten de stad

Bijdrage Nationaal Fietscongres: maak fietsen ook buiten de stad aantrekkelijker!

Initiatiefnota Een stap vooruit gepresenteerd

Vanmiddag presenteer ik samen met Duco Hoogland (PvdA) en Sander de Rouwe onze initiatiefnota Een Stap Vooruit, tijdens het congres ‘Nederland fietsland: fictie of feit?’ in de RAI. De nota bevat 39 voorstellen om de voorzieningen voor de recreatieve wandelaar en fietser in Nederland te verbeteren en de economische opbrengsten van wandel- en fietstoerisme te verhogen. De nota wordt vandaag ook ingediend bij de voorzitter van de Tweede Kamer en naar verwachting in de loop van dit jaar afgehandeld.


de Hollandse Kade langs het Tienhovens kanaal, onderdeel van het Marskramerpad (LAW3)

Lees verder Initiatiefnota Een stap vooruit gepresenteerd

wandelaars knokken voor behoud overwegen

Een tijd terug stelde ik samen met Carla Dik-Faber (CU) schriftelijke vragen over de plannen van ProRail om de spoorwegovergangen Laantje van Alverna en Laantje van Leyduin ten zuiden van Heemstede te sluiten. Wandelaars en fietsers uit Heemstede zijn verontwaardigd over dat plan. Vrijdag ging ik ter plekke kijken.


de spoorovergang bij het Laantje van Alverna is een schakel in een aantrekkelijke wandelroute tussen Heemstede en de “waterleidingduinen” van Waternet.

Lees verder wandelaars knokken voor behoud overwegen

Kamerleden in debat op Fiets en Wandelbeurs

(persbericht Fiets- en wandelbeurs, 17 februari 2014)

Nederland heeft een enorm potentieel aan wandel- en fietsmogelijkheden, dat nog lang niet optimaal benut wordt. De Tweede Kamerleden Paulus Jansen (SP), Duco Hoogland (PvdA) en Sander de Rouwe (CDA) willen daar iets aan doen. Op 4 maart a.s. presenteren zij tijdens een vakcongres hun initiatiefnota ‘Een stap vooruit’, waarin veertig voorstellen staan om onder andere de kwaliteit van fiets- en wandelroutes te verbeteren, betere combinaties te maken met het openbaar vervoer en Nederland internationaal op de kaart te zetten als fiets- en wandelland.

(persbericht Fiets- en wandelbeurs, 17 februari 2014)
medewerkers van Wandelnet op de vrijwilligersdag in oktober 2013.

Lees verder Kamerleden in debat op Fiets en Wandelbeurs

Midden Delfland: nu het nog rustig is

Gisteren liep ik de NS wandeling tussen Delft en Maassluis, dwars door Midden Delfland. Een piepkleine groene oase voor rustzoekers uit Rotterdam, Schiedam, Vlaardingen, Maasluis of Delft. Met die rust is het binnenkort gedaan als de A4 in gebruik wordt genomen.


jaagpad langs de Vlaardingervaart bij Schipluiden

Lees verder Midden Delfland: nu het nog rustig is

Laantje van Alverna moet openblijven

Carla Dik-Faber (ChristenUnie) heeft gisteren mede namens mij schriftelijke vragen gesteld over het voornemen van ProRail om een spoorovergang in de gemeente Heemstede (in de volksmond: Laantje van Alverna) te sluiten. De overweg is een schakel in een populaire wandel- en fietsroute richting het duingebied. Sluiting zou voor recreanten een flinke omweg betekenen.


begin september voerder ProRail samen met Wandelnet en de Fietsersbond een schouw uit bij de overweg

Lees verder Laantje van Alverna moet openblijven

Vrijwilligersdag Wandelnet

Gisteren organiseerde Wandelnet zijn jaarlijkse vrijwilligersdag, in villa Sonsbeek in het gelijknamige park in Arnhem. Tijdens twee workshops gaf ik een toelichting op het wandel- en fietsplan Een stap vooruit, dat ik in juni samen met Duco Hoogland (PvdA) en Sander de Rouwe (CDA) presenteerde. Ik keerde met een groot aantal suggesties naar huis terug.


het actieve kader van Wandelnet voor villa Sonsbeek

Lees verder Vrijwilligersdag Wandelnet