Vrijwilligersdag Wandelnet

Gisteren organiseerde Wandelnet zijn jaarlijkse vrijwilligersdag, in villa Sonsbeek in het gelijknamige park in Arnhem. Tijdens twee workshops gaf ik een toelichting op het wandel- en fietsplan Een stap vooruit, dat ik in juni samen met Duco Hoogland (PvdA) en Sander de Rouwe (CDA) presenteerde. Ik keerde met een groot aantal suggesties naar huis terug.


het actieve kader van Wandelnet voor villa Sonsbeek

Nederland heeft een landsdekkend netwerk van langeafstand- en streekpaden. Maar weinig mensen realiseren zich dat het beheer van die paden voor het grootste deel door vrijwilligers gedaan wordt. 150 van de 600 vrijwilligers kwamen gisteren naar Arnhem, voor een aantal lezingen en workshops, maar natuurlijk ook om een gezamenlijke wandeling te maken in een van de mooiste landschapsparken van Nederland.

Het professionele team van Wandelnet bestaat uit 14 mensen, ca. 10 FTE. Dat is uiterst bescheiden, gezien de grote vooruitgang die er de laatste jaren geboekt is bij het opzetten van een landsdekkend wandelnet, inclusief een complete digitale open database, waar provincies, gemeenten, waterschappen, maar ook allerlei toeristische organisaties gebruik van kunnen maken. De efficiency van Wandelnet komt deels vooruit uit de nauwe samenwerking met het Fietsplatform, gehuisvest in hetzelfde pand in Amersfoort. Maar belangrijker nog is de inzet van honderden vrijwilligers: de routecoördinatoren, padmarkeerders, maar ook vrijwillige onderzoekers die knelpunten in kaart brengen en zienswijzen schrijven bij ruimtelijke projecten die het belang van de wandelaar raken. Het is eigenlijk te droevig voor woorden dat de rijksoverheid de verantwoordelijkheid voor deze landelijke taken helemaal afschuift op de provincies. Door ook nog eens te bezuinigen op de natuurbudgetten van de provincies dreigen de bescheiden middelen van Wandelnet nog verder te verdampen, waarmee de toekomst van deze grote vrijwilligersorganisatie op het spel gezet wordt.


natuurlijk werd er ook nog gewandeld: langs het Maarten van Rossumpad, dat door park Sonsbeek loopt.

Tijdens de workshops kreeg ik vele tips om ons Wandel- en fietsinitiatief te verbeteren. Zo zouden waterschappen en Rijkswaterstaat bij de vernieuwing van pachtcontracten standaard een bepaling over het recht van overpad bij doorgaande wandel- of fietsroutes moeten opnemen. Veel waterschappen hebben trouwens de laatste jaren hun beleid met betrekking tot het medegebruik van schouw- en onderhoudspaden door wandelaars verbeterd, maar er zijn grote verschillen. In het algemeen loopt het beter op het zand dan op de klei.

De Natuurschoonwet stelt eisen aan de openstelling van landgoederen, waarvoor de eigenaar een fiscale tegemoetkoming geniet. Die eisen zij nu zo vaag geformuleerd, dat via onaantrekkelijke routes in de periferie van het landgoed voldaan wordt aan de wet, terwijl de openstelling van voor de hand liggende schakels in het wandelnetwerk geblokkeerd kunnen worden. Het ligt dus voor de hand om die spelregels aan te passen, waarbij het wisselgeld zou kunnen zijn dat de eigenaar van een landgoed niet aansprakelijk gesteld kan worden als een wandelaar een tak op zijn hoofd krijgt of in een greppel struikelt.

Ook wordt er sterk gepleit voor een betere planologische inkadering van wandelroutes, zoals gebeurd is in Gelderland (streekplannen) en Zuid-Holland (structuurvisie). In de Omgevingswet kunnen duidelijke kwaliteitswaarborgen opgenomen voor wandel- en fietsroutes, zodat infrastructurele projecten niet meer ons fijnmazig langzaam verkeersnetwerk versnipperen. Een recent rampenplan is de herstructurering van de N34 in Overijssel, waar in de omgeving van recreatiegebied De Oldemeijer (Hardenberg) vrijwel alle dwarsverbindingen voor de fietser en wandelaar dreigen te verdwijnen. Vervolgens mogen lokale belanghebbenden proberen om zelf geld bij elkaar te schrapen voor een bruggetje of tunnel. Hallo provincies: hebben jullie ooit gehoord van het beginsel De Vervuiler Betaalt ?

Bewegwijzering voor de auto is keurig geregeld in de wet, en wordt betaald door de rijksoverheid. Bij de landelijke wandel- en fietsnetwerken is geen sprake van een wettelijk kader en de financiering krakkemikkig (ad hoc) geregeld. Ook de bekostiging van de facilitaire organisatie van Wandelnet en het onderhoud van de wandelinfrastructuur moet grotendeels op basis van ad hoc projectsubsidies bij elkaar geschraapt worden, terwijl het feitelijk gaat om structurele activiteiten. Oliedom uit het oogpunt van beperking van de bureaucratie, want de overhead bij projectsubsidies is veel groter dan bij basissubsidies.

Kortom: er is nog heel wat werk aan de winkel om bewindspersonen als Melanie Schultz (infrastructuur), Sharon Dijksma (recreatie/natuur) en Henk Kamp (toerisme) te overtuigen van de noodzaak om ook als rijksoverheid te investeren in ons wandel- en fietsnetwerk.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: