Sectorbeeld woningcorporaties: somber

11% minder nieuwbouw van sociale huurwoningen. 5% minder nieuwbouw van koopwoningen. 10% méér verkoop van sociale huurwoningen. De woningcorporaties schroeven hun plannen terug, omdat hun financiële situatie in hoog tempo verslechtert. Deels door eigen schuld, deels door externe oorzaken.

Dagobert
De corporatievermogens volgens Wouter Bos (met dank aan het vrolijkste blad van Nederland)

We spraken gistermiddag met minister Van der Laan over de plannen van de corporaties voor de periode 2009-2013. Die plannen worden jaarlijks geïnventariseerd door het Centraal Fonds voor de Volkshuisvesting. Het CFV maakt daarna een totaalbeeld op en vergelijkt dit met de voornemens van een jaar eerder.

Volgens het CFV gaat het eigen vermogen van de corporaties komende tien jaar met minstens 5% afnemen, van 30 naar 25%. Maar als het tegenzit door stijgende bedrijfslasten of inzakkende opbrengsten uit verkoop van huurwoningen kan het vermogen nog verder zakken, tot minder dan 20%. Bij die trend zullen enkele tientallen corporaties in grote financiële problemen terecht komen, waardoor ze hun kerntaken zonder steun van buiten niet meer kunnen uitvoeren.

De corporaties wijzen voor de oorzaken vooral naar anderen: door het inflatievolgend huurbeleid wordt hun verdienend vermogen aangetast, terwijl de bouwkosten sneller stijgen dan de inflatie. Ook worden ze financieel geknipt en geschoren door minister Bos, die per jaar €500 miljoen aan vennootschapsbelasting wil ophalen. Terecht zijn ze kritisch over de snelle stijging van belastingen en heffingen van waterschappen.

Waar ik de corporaties niet over hoor zijn hun bedrijfslasten, die over afgelopen jaar netto met 10% toenemen. Daarin zitten de kosten van de interne bureaucratie bij de megacorporatie, maar ook het megasalaris dat menig directeur mee naar huis neemt. De stijging was geen incident: over de afgelopen vier jaar laag hij gemiddeld 4% boven de inflatie. Als die trend doorzet zitten de woningcorporaties binnen tien jaar op zwart zaad.

Van der Laan beloofde plechtig dat hij de corporaties harder gaat achtervolgen om efficiënter te werken. Dat deed zijn voorganger ook al menigmaal, maar ik heb wel iets meer fiducie in de daadkracht van deze minister. Ik hoop dus dat hij mijn vertrouwen niet beschaamt.

De stijgende bouwkosten zijn een ander punt van zorg. De innovatie in de bouw blijft ver achter bij die van meer industriële sectoren. Dat heeft te maken met de cruciale rol van grondbezit om bouwprojecten binnen te halen. De Nederlandse wet geeft de grondeigenaar het recht om zelf de beoogde bestemming van een gebied te realiseren. Daarom heeft heel speculerend en bouwend Nederland alle gronden rond de steden opgekocht, in afwachting van de wijziging van de bestemming van de grond tot woningbouw, kantoor of bedrijventerrein. Door deze wet is er geen concurrrentie, dus geen prikkel tot innovatie. Bij de begrotingsbehandeling en gisteren opnieuw heb ik aangedrongen op gerichte actie van de minister van wonen om belemmeringen voor innovatie weg te nemen. Van der Laan beloofde voor het kerstreces met een brief over dit thema te komen. Dat is een begin.

Een laatste discussiepunt is de kwaliteit van de bouwprognoses door de corporaties. Die blijken jaar in, jaar uit meer dan 50% hoger te zijn dan de feitelijke prestaties. Zo maak je goede sier met plannen die vervolgens nooit gerealiseerd worden.
Omdat die prognoses gebruikt worden voor het waarderen van de kwaliteit van de corporatie door het Centraal Fonds lijkt het er verdacht veel op dat iedereen zijn cijfers zit op te poetsen. Daarmee houden we onszelf voor de gek.
Ik heb daarom voorgesteld dat bekeken wordt of het CFV voor het afgeven van zijn oordeel over de prestaties van corporaties voortaan gebruikt maakt van realisatiegegevens in plaats van prognoses. Dat gaat Van der Laan met het CFV bespreken.

UPDATE: lees hier het volledige verslag 29453-140 van het algemeen overleg met minister Van der Laan

Zie ook: dossier vennootschapsbelasting woningcorporaties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: