werkbezoek spoorsector

Afgelopen vrijdag bracht de commissie Infrastructuur en Milieu een werkbezoek aan de spoorsector. We bekeken in Zutphen de werkplaats van Strukton-Arriva, waarin onder meer de mobiele werkplaats van VolkerRail, de nieuwe mobiele schouwwagen van Strukton en het Splinternieuwe materieel van Arriva voor de Vechtlijn te zien waren. ’s middags bezochten we de opleidingscentra van NS en ProRail, waar we een “proefrit” maakten in de SLT-simulator van NS en het oefenveld van ProRail en de spooraannemers bekeken, waar monteurs kunnen oefenen met alle soorten wissels (incl. verwarming), seinen en overwegen.

Het was de eerste keer dat de hele spoorsector meewerkte aan een geïntegreerd werkbezoek, wat een bijzonder positief teken is. De versnippering die door de overheid na 1995 in gang is gezet heeft flinke tegenstellingen gecreeerd tussen partijen die vroeger onderdeel waren van één bedrijf: de Nederlandse spoorwegen. De knip tussen NS en ProRail, tussen ProRail en de spooraannemers, tussen NS en de regionale vervoerders, zorgt regelmatig voor wapengekletter, meestal gevolgd door ellende voor de reiziger. Die zit met smart te wachten op het beeindigen van dit soort stammenoorlogen. Dat zal alleen lukken als minister Schultz en staatssecretaris Mansveld de juiste condities scheppen voor samenwerking en synergie.

Maar de spoorbedrijven zelf lieten zich vrijdag van hun beste kant zien: NS en ProRail, spooraannemers BAM Infra, Strukton en VolkerRail, de regionale vervoerders Arriva en Veolia, en brancheorganisaties KNV en Bouwend Nederland hadden een mooi programma in elkaar gezet met weinig powerpoints en veel bezichtigingen.

In de mobiele werkplaats van VolkerRail hangt het handgereedschap voor het grijpen in de wand. In het plafond is een kraan opgenomen voor het tillen van zware onderdelen.

De mobiele werkplaats van VolkerRail bekeek ik anderhalf jaar geleden ook al eens bij een werkbezoek aan VolkerRail. Destijds was een knelpunt dat de spooraannemers te weinig tijdslots beschikbaar kregen van ProRail om de mobiele werkplaats efficiënt te kunnen inzetten. Tot mijn grote irritatie is dat probleem nog steeds niet opgelost: in 2012 hebben de spooraannemers slechts 150 slots toegewezen gekregen voor werkzaamheden overdag, terwijl het optimum minstens een factor tien hoger ligt. ProRail geeft overdag voorrang aan de reizigersdienst, maar ik denk dat dit principe te rigide wordt doorgevoerd. Buiten de ochtend- en avondspits kan je best af en toen een reizigerstrein -gepland- uit de dienstregeling schrappen op trajecten waar vier of meer treinen per uur rijden. De werkplaats kan veel klussen binnen 20 minuten afronden. Het grote voordeel is dat hierdoor de hoeveelheid nachtwerk kan worden teruggebracht en kleine gebreken aan het spoor (die kunnen leiden tot grote vertragingen) eerder verholpen zijn. Daar ligt ook het wisselgeld voor de extra slots voor de spooraannemers: je zou dan de prestatie-eisen voor het percentage beschikbaarheid van het spoor en het optreden van gebreken die de dienstregeling verhogen kunnen verhogen. Daar zal de reiziger uiteindelijk de vruchten van plukken.


de nieuwe schouwwagen van Strukton

Het schouwen van het spoor (vaststellen van gebreken aan de rails, de wissels e.d.) was vroeger een arbeidsintensieve en risicovolle activiteit: je moest ervoor tussen en langs het spoor lopen. Een jaar of tien geleden is de eerste schouwtrein ontwikkeld. In eerste instantie voorzien van een videoinstallatie, waarmee de rails en wissel van bovenaf bekeken konden worden. Tegenwoordig ook met laser- en ultrasone apparatuur. De volgende stap is een automatische verwerking van de gegevens. Dit staaltje innovatie is inmiddels ook buiten Nederland ontdekt: de Nederlandse spooraannemers worden regelmatig voor inspecties in het buitenland ingehuurd.


In de moderne werkplaats in Zutphen hebben Structon en Arriva hun eigen sporen. De combinatie van twee onderhoudsbedrijven in één hal blijkt voor beide bedrijven veel efficiencywinst op te leveren.

Tijdens het werkbezoek sprak ik ook met Manu Lageirse en Anne Hettinga, de directeuren van de regionale spoorbedrijven Veolia en Arriva. Dat zijn overigens geen kleine bedrijfjes, maar dochterbedrijven van een groot Frans multi-utility concern en Deutsche Bahn. Hoewel de SP verklaard tegenstander is van de versnippering van het spoorwegnet is het wel zaak om -nu er sprake is van meerdere spoorbedrijven- deze deelsystemen zo goed mogelijk op elkaar af te stemmen. Daar hebben alle bedrijven, ook de NS, belang bij, omdat een beter totaalproduct voor meer reizigers kan zorgen. Conclusie was dat het goed zou zijn om landelijk een aantal regels over de tarieven, gemeenschappelijke producten en aansluitingen te formuleren, die vervolgens in de spoorconcessies bindend worden voorgeschreven.


De simulator voor de nieuwe (SLT) stoptreinen, met Norbert Klein (50Plus) onderweg naar het virtuele Amersfoort

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s