hoe groot wordt biomassa?

houtpelletsTien jaar geleden leefde breed de gedachte dat biomassa een grote rol zou gaan spelen in de oplossing van het klimaatprobleem en de verduurzaming van de energievoorziening. Dat momentum lijkt verdwenen.

Onder de bevolking staat biomassa niet hoog op de mentale agenda als het gaat om verduurzaming. En in de Kamer is iedereen huiverig voor de gevolgen van grootschalige import uit ontwikkelingslanden voor de voedselproductie en de kap van oerwouden.

E.on, het grootste elektriciteitsproductiebedrijf van Europa, nodigde vijftien vertegenwoordigers van betrokken bedrijven, natuur- en milieuorganisaties en overheden uit om mee te denken over de mogelijkheden om deze negatieve spiraal te keren.

Biomassa is een verzamelnaam voor organisch materiaal dat kan dienen als vervanger van fossiele brandstoffen. Houtpellets kunnen gebruikt worden als alternatief voor steenkool in kolencentrales. Veel reststoffen uit de agrarische sector en de voedingsmiddelenindustrie kunnen vergist of vergast worden. De suikers uit mais kan je omzetten in bioethanol, een vervanger van benzine. Met iets meer moeite kunnen ook houtvezels in bioethanol worden omgezet. En dan heb je nog soya, koolzaad en een aantal andere gewassen waarvan de olie gebruikt kan worden als brandstof voor dieselmotoren.
Overigens kan biomassa ook gebruikt worden als grondstof voor kunststoffen, die nu nog gemaakt worden van aardolie en aardgas.

Wat mij betreft is biomassa zeker een serieuze optie voor onze toekomstige energievoorziening, maar daarbij moeten we scherp het oog houden op ongewenste neveneffecten op biodiversiteit, voedselproductie en ontbossing. Minister Cramer heeft in een vorige functie criteria ontwikkeld voor een duurzame biomassaproductieketen. Die criteria zitten aardig in elkaar, maar de handhaving ervan is het zwakke punt. Certificeringssystemen staan nog in de kinderschoenen en hebben een hoog PR-gehalte.

Om die reden ben ik voorstander van een moratorium op de import van biomassa uit ontwikkelingslanden. In plaats daarvan zou Nederland zijn eigen reststromen beter moeten gaan benutten, bij voorkeur door het sluiten van kringlopen binnen één regio. Daarmee is de maatschappelijke controle beter geborgd en zal het draagvlak voor biomassa kunnen groeien.
Enkele deelnemers aan het debat waren sceptisch over het potentieel van binnenlandse reststromen en houtproductie, maar de meesten hadden juist het idee dat hier nog veel kansen blijven liggen.

De binnenlandse houtproductie is ongeschikt voor grootschalige bijstook in de bestaande kolencentrales van Essent, E.on en Elektrabel, laat staan voor de geplande nieuwe centrales. Die maken vooral gebruik van pellets afkomstig uit Scandinavië, de Baltische staten, Rusland en Canada. De haven van Rotterdam ziet het wel zitten om een nieuwe stroom bulkgoederen over te slaan. Maar met duurzaamheid heeft dat allemaal weinig te maken. Grote kolencentrales lozen meer dan de helft van de opgewekte warmte op groot water: Noordzee, Waddenzee, Westerschelde en Merwede. Daar veranderen die houtpellets niets aan.

Naar mijn mening is het dan ook de hoogste tijd dat er in Nederland wettelijke eisen gesteld worden aan het nuttig gebruik van restwarmte bij elektriciteitsproductie. Dat zal een stimulans zijn voor decentrale WKK en misschien ook wel voor biomassavergassing. De resterende grootschalige centrales zouden hun restwarmte moeten leveren aan procesindustrie, glastuinbouw en algenkweek.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s