De laatste tijd is balansventilatie, een systeem om energie te besparen bij het ventileren van je woning, stevig onder vuur komen liggen na een uitzending van Zembla. Voor een aantal fracties in de Tweede Kamer was dat aanleiding om te suggereren om de lat voor energiebesparing maar lager te leggen: buitengewoon kortzichtig. Ik was vanmiddag op bezoek bij het bedrijf ClimaRad in Oldenzaal. Zij hebben een product ontwikkeld dat energiezuinig, praktisch èn gezond is. En het is nog betaalbaar ook!
<a
De ventilatie met warmteterugwinning van Climarad vormt één geheel met een cv-radiator. De regeling is volautomatisch via een ingebouwd metertje dat de luchtkwaliteit meet.
Achter de radiator die onder een raam bij een gevel geplaatst is, is een ventilatieunit verstopt die via twee kleine kanaaltjes door de gevel vieze lucht afzuigt en verse lucht inblaast. De verse lucht wordt voorverwarmd via de afgezogen lucht (warmteterugwinning) en vervolgens verder opgewarmd door de radiator waar hij een geheel mee vormt. Zo is er geen sprake van tocht.
Een slimme toevoeging aan het systeem zijn twee ingebouwde “snuffelpalen”. De een is een nauwkeurige CO2 concentratie meter. Als er in een vertrek mensen aanwezig zijn ademen die lucht uit. Hoe meer mensen, des te hoger wordt de CO2 concentratie. Zo weet het systeem wanneer de ventilator harder moet gaan draaien. De bewoner hoeft dus in principe niets te doen.
Een tweede meter controleert de vochtconcentratie. Als een huis vochtig is, is het ook nodig om extra te ventileren. Ook in dit geval zoekt het ventilatiesysteem dat zelf uit.
De bewoner kan het systeem wel bijregelen. Zo kan een astmapatiënt die hogere eisen stelt aan de luchtkwaliteit de toelaatbare CO2 concentratie verlagen.
Omdat het ventilatiesysteem ook lucht inblaast is het nodig om die lucht te filteren. Daarvoor wordt een fijnstoffilter gebruikt dat je maar één keer in de 18 maanden hoeft te vervangen. Dat kan gelijktijdig met de onderhoudsbeurt van de cv gebeuren.
In woningen wordt de ClimaRad unit (in grotere woningen: twee) alleen in de woonkamer geplaatst. In slaapkamers wordt te weinig gestookt om de warmteterugwinning rendabel te maken. De badkamer wordt gewoon met een traditionele mechanische afzuiging geventileerd, waarbij de hoog-laag schakeling gebeurt door middel van een vochtmeter of gekoppeld aan de lichtschakelaar met een nalooptijd. In alle vertrekken, ook de woonkamer, kunnen de bewoners gewoon een raam open zetten zonder dat het systeem ontregeld wordt.
Tot zover de theorie. Maar werkt het ook in de praktijk? Er zijn inmiddels ruim 5.000 ClimaRad installaties geplaatst: in nieuwbouwwoningen, schoollokalen en de laatste tijd ook steeds meer bij renovatieprojecten. Ik ben gaan kijken bij het renovatieproject 150 woningen Plein West-Indië e.o. in Enschedè. Een prachtig tuindorp uit de jaren twintig, eigendom van woningcorporatie De Woonplaats, dat op dit moment gerenoveerd wordt. De investering bedraagt bijna €100.000 per woning. De huurders die al lang in de buurt wonen betaalden voor de renovatie €250 per maand, recentere verhuringen ongeveer honder euro meer. Na de renovatie gaat voor iedereen de huur met €80/maand omhoog. Het uitgebreide energiebesparingspakket zorgt echter voor een besparing van minstens €40/maand.
Een van de eerste bewoonsters van de opgeleverde woningen was zeer tevreden over de ClimaRad ventilatie in haar woonkamer: “hij maakt heel weinig lawaai en de ventilatie is veel beter dan vroeger.”
Al met al denk ik dat dit nieuwe concept een mooi staaltje industriële innovatie is, dat door zijn gebruikersvriendelijkheid en eenvoudige toepasbaarheid een grote vlucht kan nemen.
Paulus Jansen 