Vanmorgen was ik bij de waterschapsdag in Lelystad. Jarenlang alleen maar een gezellig dagje uit, maar je voelt aan de stemming onder de waterschapsbestuurders dat er iets borrelt. De klimaatproblematiek staat inmiddels hoog op de politieke agenda, maar de besluitvorming dreigt buiten hun invloedsfeer plaats te vinden. En dat zit ze niet lekker.
De kernactiviteit van waterschappen in de tijd dat geluk nog heel gewoon was.
Na een column van Martin Bril, die bekende altijd de wens gehad te hebben als dijkgraaf op zijn paard de polder in te trekken, kwam Gerard Doornbos aan het woord. In het verleden voorzitter van boerenorganisatie LTO, maar tegenwoordig dijkgraaf van het hoogheemraadschap Rijnland.
Volgens Doornbos zijn er op dit moment vijf waterthema’s die de inwoners van Nederland raken:
– de zeespiegelstijging
– de problematiek van verdroging (zomers) en vernatting
– de gevolgen van steeds extremere neerslagpieken
– de risico’s voor de bewoners en gebruikers van buitendijkse gebieden
– de aanpak van water-calamiteiten
Vervolgens constateerde hij dat de waterschappen op dit moment voor al deze thema’s aan de zijlijn staan.
In de zaal gingen er veel stemmen op om de waterschappen een zwaardere stem te geven bij de integrale aanpak van de waterproblematiek.
Ik sta een geheel andere aanpak voor. Doek de waterschappen op als zelfstandige bestuurslaag en breng het uitvoeringsapparaat als zelfstandige dienst onder bij de provincie. De sterke kant van de waterschappen is juist de uitvoering, van integrale belangenafweging blijken ze gezien de historie juist bijzonder weinig kaas gegeten te hebben. Kijk maar eens naar de gevolgen van de vele peilverlagingen die in de loop van de jaren onder invloed van de agrarische bestuurders van de waterschappen zijn doorgedrukt.
Een ander discussiepunt was de financiering van de noodzakelijke investeringen in waterveiligheid. Professor Pier Vellinga kwam nog eens pleiten voor zijn voorstel om de financiering decentraal te regelen door een verhoging van de omslagheffing van de waterschappen. Daar zit wat in uit het oogpunt van continuiteit. Maar er zal wel een oplossing moeten komen voor de enorme kostenverschillen die er zullen ontstaan tussen de regio’s, indien dat systeem een op een wordt doorgevoerd.
Paulus Jansen 