Op initiatief van Jan de Wit ben ik gisteren samen met acht andere SP-kamerleden en -medewerkers op bezoek geweest bij het Juridisch Loket in Den Haag. Het juridisch loket is een soort EHBO-post die je een eerste -gratis- advies kan geven over alles waar eventueel de rechter aan te pas komt.
Tot 2004 waren de Bureau’s voor Rechtshulp het loket voor juridisch advies voor iedereen die niet direct naar een dure advocaat kan stappen. De Bureau’s gaven niet alleen een eerste advies, maar hielden zich ook bezig met juridische vervolgacties namens hun cliënten. Een kamermeerderheid heeft daar in 2004 een eind aan gemaakt, met het argument dat hiermee publieke en private taken vermengd werden. Het daadwerkelijk optreden namens een cliënt zou aan de advocatuur overgelaten moeten worden. Volgens de SP en de medewerkers van de Bureau’s voor rechtshulp was dat een keiharde bezuiniging, want mensen met lagere en middeninkomens moeten nu veel vaker en veel meer betalen voor juridische bijstand.
Toch is het niet alleen kommer en kwel. De juridische loketten die inmiddels in dertig gemeenten geopend zijn hebben een professionelere opzet dan de oude Bureau’s voor Rechtshulp, waardoor de bereikbaarheid verbeterd is. Via het nummer 0900-8020 (10ct/minuut) wordt je na het intypen van je postcode doorverbonden met het dichtstbijzijnde kantoor. Maar als daar alle lijnen bezet zijn schakelt het systeem automatisch over naar een vrije medewerker in een andere vestiging, zodat de beller in ieder geval snel te woord gestaan heeft.
Het is ook mogelijk om langs te komen bij de balie. Daarvan wordt vooral in de grote steden veel gebruik gemaakt. Tenslotte kan er voor ingewikkelder vragen een afspraak gemaakt worden voor een gesprek. Na afloop van dat gesprek kan zo nodig een verwijzing gegeven worden naar een gespecialiseerde advocaat. De 30 juridische loketten hebben per jaar met 340 medewerkers zo’n 600.000 contacten met informatie en hulpvragers. Daarvan worden er 39.000 doorverwezen naar een advocaat.
Het Juridisch Loket verleent advies op alle terreinen. Het afgelopen jaar hadden de meeste vragen betrekking op verbintenissen- en goederenrecht (22%), gevolgd door arbeidsrecht en familierecht. In de categorie verbintenissenrecht is er sprake van een enorme hoeveelheid klachten over de telecom-, energie- en internetbedrijven. Zou het toeval zijn dat deze sectoren de afgelopen tien jaar zijn geliberaliseerd? Je zou bijna concluderen dat de vrije markt de klanten vooral veel kopzorgen heeft opgeleverd.
Paulus Jansen 