Vanmorgen was ik samen met Hugo Polderman, Patrick van Lunteren en Fetse Visser op bezoek bij het RIZA in Lelystad. RIZA staat voor Rijksinstituut voor Integraal Zoetwaterbeheer en Afvalwaterbehandeling. Ze omschrijven zichzelf als kennisinstituut voor integraal waterbeheer.
In het RIZA-laboratorium kunnen lozers van afval via een spectografisch profiel worden opgespoord
Het hoofdthema van het bezoek was de Europese Kader Richtlijn Water (KRW) en de gevolgen daarvan voor het Nederlandse waterkwaliteitsbeleid. De KRW verplicht de lidstaten om per stroomgebied samen te werken om het water schoner te maken en de ecologische kwaliteit te verbeteren. Nederland heeft daarbij te maken met Duitsland (Rijn, Eems), België (Schelde, Maas), Frankrijk (Maas, Rijn) en Zwitserland (Rijn). We hebben alle belang bij een goede samenwerking omdat we immers benedenstrooms liggen van onze buurlanden, dus in de problemen komen als de waterkwaliteit aan de grens te wensen overlaat.
Die waterkwaliteit is de afgelopen 25 jaar trouwens op veel punten verbeterd. Het RIZA houdt de waterkwaliteit van de binnenwateren nauwlettend in de gaten, zo wordt bij Lobith en Borgharen het binnenkomend water van Rijn en Maas dagelijks bemonsterd en onderzocht op 41 “prioritaire stoffen”. Dat zijn stoffen die niet in het water thuishoren en een risico vormen voor mens en dier. Sinds kort is er zelfs een permanente monitoring op de radioactiviteit van het rivierwater.
Een extra reden voor waakzaamheid is het gebruik van Rijn- en Maaswater voor drinkwaterbereiding. Rijnwater wordt via een pijpleiding geinfiltreerd in de duinen in Noord-Holland. Maaswater gaat via een aantal drinkwaterbekkens in de Biesbosch onder meer naar de duinen bij Scheveningen. Het grootste deel van de Randstad is dus afhankelijk van de waterkwaliteit van de rivieren.
Het Laboratorium van het RIZA heeft ook expertise op het gebied van lozingen op Noord- en Waddenzee. Zo is er een techniek ontwikkeld om bij olielozingen vanaf schepen de dader op te sporen. Ook de recente lozer van parafine op de Nederlandse kust kan zo binnenkort een stevige boete tegemoet zien.
Het RIZA fuseert in oktober a.s. met twee andere diensten van Rijkswaterstaat (het Rijksinstituut voor Kust en Zee en de Dienst Weg- en Waterbouwkunde) tot de Waterdienst, waar dan alle uitvoerende kennis op het terrein van water gebundeld wordt.
De onderzoeksactiviteiten van Rijkswaterstaat zullen op dat moment overgaan naar een nieuwe kennisinstelling voor internationaal deltaonderzoek: Deltares.
Paulus Jansen 