In de meeste Nederlandse gemeenten is het openmaken van de jaarlijkse rekening voor gemeentelijke lasten geen groot genoegen: de kosten stijgen jaarlijks met twee of drie keer het inflatiepercentage. Zo niet in Zuid-Friesland, waar zes gemeenten hun rioolbeheer uitbesteden aan nutsbedrijf Aquario. Samen met ons Fries statenlid Ad van der Kolk en Henk Brons van de VEMW ging ik gisteren kijken hoe ze hem dat flikken.
In mijn woonplaats Utrecht betaal ik dit jaar 205 euro aan rioolrechten. Dat bedrag stijgt pijlsnel, omdat de gemeente begonnen is met het vervangen van de riolen in de naoorlogse wijken en daar was nooit geld voor gereserveerd. Heel anders is de situatie in Gaasterlân-Sleat, een van de gemeenten die nu hun rioolbeheer uitbesteed hebben aan Aquario. Dat bedrijfje is opgericht op initiatief van het Waterleidingbedrijf Friesland (nu opgegaan in Vitens) en het Wetterskip Fryslân. Veel uitgestrekte en dunbevolkte gemeenten in hun werkgebied hadden moeite om het rioolbeheer professioneel aan te pakken. Vijf jaar later is het lek boven water, hebben alle gemeenten een professioneel rioleringsplan en betalen de inwoners minder dan 90 euro aan rioolrechten.
Directeur Maarten Offinga heeft in korte tijd een organisatie opgezet die met slechts 20 medewerkers een aanpak heeft waar menig grote gemeente jaloers op zal zijn. Zo is het volledige rioolbestand met alle hulpapparatuur gedigitaliseerd en zijn alle pompen en gemalen op afstand te bedienen en te monitoren.
De medewerkers van Aquario, deels afkomstig van de gemeenten die hun diensten uitbesteden aan het bedrijf, zijn ook positief over de aanpak. Zo is er nu eindelijk een goede regeling voor het bij toerbeurt draaien van piketdiensten voor storingen. Ook de arbeidsvoorwaarden zijn prima in orde.
Aquario heeft in vijf jaar tijd de kosten voor de gemeenten met 15-20% verlaagd. Die winst is deels gebruikt om achterstallig onderhoud weg te werken en deels teruggegeven aan de bewoners, in de vorm van lagere tarieven.
Paulus Jansen 