Vorig jaar heeft een grote Kamermeerderheid, waaronder de SP, besloten dat onderzocht moet worden of het mogelijk is om de jaarlijkse energiebesparing in Nederland te verhogen van een naar twee procent. Ook het SP-verkiezingsprogramma spreekt zich daarvoor uit. Onlangs rapporteerde het Energie Centrum Nederland (ECN) in de publicatie Instrumenten voor energiebesparing; instrumenteerbaarheid van 2% besparing per jaar dat de 2% haalbaar is, maar wel een uiterste krachtinspanning zal vergen.
De Nederlandse woningen zijn zeer matig geisoleerd
2% lijkt op het eerste gezicht niet veel, maar wie het ECN-rapport leest zal ervan opkijken hoeveel hiervoor nog gedaan moet worden.
De grootste besparingswinst kan behaald worden door de invoering van een energiebelasting voor grootverbruikers, die in tegenstelling tot de Nederlandse huishoudens, nu vrijwel geen Ecotax betalen. Op opbrengst wordt volledig teruggesluisd naar grootverbruikers die investeren in energiebesparing.
Een tweede grote besparingsbron zijn de bestaande gebouwen. Daarvoor komt -net als nu al bestaat voor de nieuwbouw- een normering van het energieverbruik. Het ECN stelt voor om deze norm “af te rekenen” bij transacties, bv. de verkoop van een gebouw. Dat betekent dat een eigenaar-bewoner die zijn huis wil verkopen op dat moment moet voldoen aan de nieuwe eis. Ik betwijfel of dat handig is: je jaagt mensen op kosten op het moment dat ze vertrekken, terwijl het uit kostenoogpunt veel gunstiger is om woningen complexgewijs aan te pakken.
Een derde groep maatregelen is het aanscherpen van de energienormen voor nieuwe apparaten, iets wat geregeld moet worden door de Europese Unie.
En tenslotte is er een pakket maatregelen voor de transportsector: een zeer scherpe CO2-emissienorm voor nieuwe auto’s, waar een zelfs doorsnee middenklasser nu in de verste verte niet aan voldoet, laat staan de grotere en zwaardere modellen; het beperken van het motorvermogen bij auto’s; rekeningrijden en de invoering (ook weer in Europees verband) van accijns op kerosine en een vertrekheffing op stoelen.
Kortom: dat hakt erin, ook financieel. De geschatte kosten bedragen naar schatting 3,5 miljard euro per jaar, 200 euro per inwoner. Toch is deze aanpak hard nodig. Niet alleen vanwege het klimaatbeleid, maar ook wegens de enorme economische risico’s die Nederland op langere termijn loopt als we afhankelijk blijven van steeds schaarsere en dus duurdere fossiele brandstoffen.
Paulus Jansen 